T.C.

ANKARA VALİLİĞİ

İl Defterdarlığı Vasıtalı Vergiler Gelir Müdürlüğü

Sayı  : DEF.0.06.12/HARÇ:4.ST-                                      

Konu : Cezalı Tapu Harcı

Sayın …………………. 

İlgi  :  …………………….. tarihli dilekçeniz.

İlgide kayıtlı dilekçenizde, inşaatı biten gayrimenkulünüzün cins değişikliği işlemleri sırasında Belediye tarafından verilen yapı ruhsatında inşaat sınıfının 3 üncü sınıf olarak belirtildiği, ancak …………………. Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce, gayrimenkulün mahallinde yaptırılan …………. tarihli yoklama neticesinde, gayrimenkulün inşaat sınıfının 2 inci sınıf olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine yeniden yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan fark matrah üzerinden cezalı harç uygulandığı belirtilerek, söz konusu işlemin yersiz olduğundan bahisle gerekli düzeltme işleminin yapılması hususunda Defterdarlığımızdan görüş istenilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde; “Bu kanunda sözü edilen “kayıtlı değer” veya “emlak vergisi değeri” deyimi; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder. Tapu ve kadastro harcı, vergi değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır. Mükelleflerin vergi değerinden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi zıyaı cezası % 25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde; “Vergi değeri;

a) Arsa ve araziler için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi, (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre;

b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilan edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan tüzük hükümlerinden yararlanılmak suretiyle,

hesaplanan bedeldir.” hükmü bulunmaktadır.

Konuya ilişkin olarak 28.09.1999 tarih ve 23830 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 35 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği’nin “Yeni inşa edilen binalarda harca esas değer” başlıklı 3 üncü maddesinde, “...yeni inşa edilen binalarda söz konusu harca esas değerin hesaplanmasında Emlak Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre daha önce beyan edilmiş arsa veya arsa payının yeniden değerleme oranında artırılmış tutarları dikkate alınacaktır. Yeniden değerlenmiş arsa payı tutarlarına inşaatın bittiği yıla ait bina inşaat metrekare maliyet bedelleri eklenmek suretiyle vergi değeri, dolayısıyla da harç matrahı bulunacaktır.” denilmiştir.

Öte yandan, 15.12.1982 gün ve 17899 sayılı Resmi Gazete’de Bina inşaat sınıflarının tesbitine dair cetvel yayınlanmış olup, ayrıca 01.03.1983 tarih ve 17974 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 14 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “Bina inşaat sınıflarının tesbiti” başlığı altındaki bölümünde de;

“…Binanın gireceği sınıf, bu özelliklerden yarıdan fazlasını taşıyıp taşımadığına bakılarak belirlenecektir. Örneğin bina, ikinci sınıf inşaata ilişkin özelliklerden yarıdan fazlasını taşıyorsa ikinci sınıf olarak beyan edilecektir.

Binada anılan özelliklerden yarıdan fazlası yoksa, bu defa özellikleri itibariyle en yakın olduğu sınıfın beyan edilmesi icap edecektir. Örneğin, binanın 5 özelliği ikinci sınıfa, 4 özelliği üçüncü sınıfa, 1 özelliği de birinci sınıfa dahil ise, söz konusu bina ikinci sınıfa daha yakın olduğu için ikinci sınıf olarak beyan edilmesi gerekir.

Diğer taraftan, binanın bir alt veya üst sınıftan hangisine gireceği konusunda tereddüte düşülen hallerde, rayiç bedelin beyan edilmesinin esas olduğu da dikkate alınarak bir üst sınıf bildirilmelidir. Örneğin binanın üçüncü sınıfa mı yoksa ikinci sınıfa mı gireceğinde tereddüt gösteriliyorsa, bu binanın ikinci sınıf inşaat kabul edilmesi uygun olacaktır.” denilmiştir.

Anılan Tebliğin  “Ülkemizde mesken binalarının genel olarak girebileceği inşaat sınıfı” başlığı altındaki bölümünde ise; yukarıdaki açıklamalara rağmen binanın sınıfını belirlemek mümkün olmaz ise, Ülkemizde mesken olarak kullanılan betonarme karkas ve yığma kagir tarzındaki binaların büyük çoğunluğunun ikinci sınıf oldukları göz önünde bulundurularak işlem yapılacağı, belirtilmiştir.

Konu ile ilgili olarak …………………….Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışma neticesinde, bina mahallinde 25.02.2005 tarihinde yapılan yoklama sonucunda, gayrimenkulün inşaat sınıfının 2 nci sınıf olduğu tespit edilmiş olduğundan, 2 nci sınıf metrekare maliyet bedelleri üzerinden yapılan yeni hesaplama sonucunda, ortaya çıkan fark matrah üzerinden adınıza cezalı harç tarhiyatı yapıldığı anlaşılmıştır.

Buna göre, ilgili vergi dairesince düzenlenen ve binanızın özelliklerini gösteren 25.02.2005 tarihli yoklama fişi ile 14 Seri No.lu Emlak Vergisi Genel Tebliği ve bina inşaat sınıflarının tesbitine dair cetvelde belirtilen 2 inci sınıf inşaat özelliklerinin karşılaştırılması neticesinde binanın 2 inci sınıf olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, vergi dairesince adınıza yapılan cezalı tarhiyatta yasal bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bilgilerinize rica ederim.