Kiralık araçla yapılan taşımacılık istisnasında iade(30.10.2008)
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Vergi Dairesi
Başkanlığı
(Mükellef Hizmetleri KDV ve
Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı :
B.07.1.GİB.4.06.17.01/
30.10.2008*3891
Konu:
……………………….. VERGİ DAİRESİ
MÜDÜRLÜĞÜNE
İlgi : …/…/2008 tarih ve …. sayılı yazınız.
İlgi kayıtlı yazınız ile, Müdürlüğünüz ……… vergi
numarasında kayıtlı mükellefi ………………. Ltd. Şti.’nin …………/2008 dönemlerine ait
transit taşımacılıktan dolayı iade talebinin bulunduğu, ibraz ettiği belgelerin
tetkikinde “Araç Kiralama Sözleşmesi” ile kendilerine ait araçları ……………...
A.Ş.’ye kiraladıkları ve taşımayı da bu firmanın yaptığı belirtilerek
mükellefinizin uluslararası taşımacılık istisnasından faydalanıp
faydalanamayacağı, araç kiralama sözleşmesinin damga vergisine tabi olup
olmayacağı ile damga vergisinin nasıl hesaplanacağı hususunda görüş talebinde
bulunulmuştur.
A) KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/1 inci
maddesinde; Türkiye’de yapılan Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek
faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine
tabidir.
Yine aynı Kanunu’nun 14’üncü maddesinin Bakanlar
Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 84/8889 sayılı Kararname ile,
transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında deniz, kara ve demiryolu ile
yapılan yük ve yolcu taşıma işleri, katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
Taşımacılık işlerini firmalar kendi araçları ile
yapabilecekleri gibi kiraladıkları araçlarla da yapabileceklerdir. Ancak, bir
taşımacılık faaliyetinde bulunmayıp araçlarını uluslar arası taşımacılık yapan
firmalara kiralayan firmaların bu faaliyetleri taşımacılık faaliyeti olarak
değerlendirilemeyeceğinden istisna kapsamına girmemektedir.
Yazınız ekinde gönderilen “Araç Kira
Sözleşmesi”nin 2. maddesinde ……………. Ltd. Şti’ne ait araçların kiralayana
(…………..A.Ş.) Adana’dan Musul’a ve Tikriy’e JP-8 Taşıma işinde kullanılmak üzere
sürücüsü ile birlikte kiralandığı belirtilmiştir.
Bu nedenle mükellefinizin yapmış olduğu iş
Taşımacılık işlemi olmayıp bir kiralama işi olduğundan taşımacılık istisnasından
faydalanması mümkün olmayıp, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/1 maddesi uyarınca
katma değer vergisine tabidir.
B) DAMGA VERGİSİ YÖNÜNDEN:
Bilindiği üzere, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1’inci
maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine
tabi olacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza
yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat
veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza
kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan
belgeleri ifade edeceği, 3’üncü maddesinde, damga vergisi mükellefinin kağıtları
imza edenler olduğu; 4’üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini
için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı verginin
bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş
olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda ise üzerlerindeki
yazının tazammum ettiği hüküm ve manaya bakılacağı hüküm altına alınmıştır.
6’ıncı maddesinde; bir kağıtta birbirinden tamamen ayrı
birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların her birinden ayrı ayrı
vergi alınacağı, bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı bir
asıldan doğma oldukları takdirde damga vergisinin, en yüksek vergi alınmasını
gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı, ancak bu akit ve işlemlere asıl
işlemin akitlerinden başka bir şahsın eklenen akit ve işleminin de ayrıca
vergiye tabi olacağı hükme bağlanmıştır.
Madde hükmü gereğince, sözleşmenin
yapılmasındaki amaçla bağdaşan ve bütünlük oluşturan akit ve işlemlerin aynı
kağıtta yer alması ve tamamının kağıdın düzenlenmesi anında mevcut olması
halinde birbirine bağlı ve bir asıldan doğma şartı gerçekleşmiş olacağından,
damga vergisinin en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden
hesaplanması gerekmektedir.
12’nci maddesinde ise, damga vergisine tabi kağıtlarda
yazılı yabancı paraların Maliye Bakanlığınca tayin ve ilan edilecek fiyat
üzerinden Türk parasına çevrilerek ona göre damga vergisinin alınacağı
hükümlerine yer verilmiştir.
21.12.1998 tarihli ve 23560 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 35 Seri No’lu Damga Vergisi Genel Tebliğinde; vergiye tabi
kağıdın yabancı para cinsinden düzenlenmesi halinde kağıt üzerinde yer alan
dövizin kağıdın düzenlendiği tarihteki T.C. Merkez Bankası’nca tespit ve ilan
olunan cari döviz satış kuruna göre bulunacak Türk Lirası karşılığı üzerinden
damga vergisi hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
Yine, aynı Kanuna ekli (I) sayılı tablonun I-Akitlerle
ilgili kağıtlar başlıklı bölümünün A/1 bendinde, belli parayı ihtiva eden
mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde 7,5 nispetinde,
A/2’inci bendinde; Kira mukavelenamelerinin (Mukavele süresine göre kira bedeli
üzerinden) binde 1,5 nispetinde; damga vergisine tabi tutulacağı hükme
bağlanmıştır.
Yazınız ekinde ibraz edilen ……………….. Ltd. Şti.
ile …………….A.Ş. arasında 08.01.2008 tarihinde imzalanan Araç Kira Sözleşmesinin
2’nci maddesinde, iş bu sözleşmenin konusunun, marka, model ve sair özellikleri
ek’de belirtildiği üzere sözleşmenin imzalandığı tarihte KTK zorunlu kabul
ettiği donanıma sahip motorlu kara nakil vasıtalarının sözleşme süresi boyunca
kiralayana Adana’dan Musul’a ve Tıkrit’e JP-8 taşıma işinde kullanılmak üzere
sürücüsü ile birlikte kiralanması ile karşılığında belirlenen kira bedelinin
ödenmesinin şekil ve şartlarının tespitinden ibaret olduğu,
3’üncü maddesinde, iş bu sözleşme kapsamında
kiralanacak motorlu kara nakil araçlarının kiralama süresi sözleşmenin
imzalandığı tarihten başlamak üzere 3(üç) ay olduğu,
4’üncü maddesinde, kiralanan araçların aylık
araç başına kirası 2.500.-YTL, sürücü maaşı ise aylık net 500.-YTL olduğu,
Sözleşmenin Sona Ermesi ve Cezai Şartlar olarak
belirlenen 7’nci maddesinin 7.3 bendinde ise, kiralayan sözleşmeyi bitim
tarihinden önce tek taraflı olarak feshettiği takdirde sözleşme sonuna kadar tüm
kira bedellerini ödeyeceği, ayrıca ifaya ekli olarak 100.000.-ABD Doları cezai
şart ödemeyi kiralayanın kabul ve taahhüt ettiği açıklamalarına yer verilmiştir.
Öte yandan, söz konusu sözleşmenin 2’nci maddesi
gereği ek olarak belirtilen ve …………………… Ltd. Şti. tarafından imzalanan,
Kiralanan Araçlar ve Özelliklerini belirten listede, 21 (yirmibir) aracın yer
aldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu sözleşmenin 7’nci
maddesinin 7.3. bendi gereği, sözleşme bedeline ilişkin olarak tespit edilen
(2.500 aylık araç kirası + 500 sürücü maaşı = 3.000 X 3 ay (süresi)= 9.000 X 21
araç =) 189.000.-YTL toplam kira bedeli ile birlikte ayrıca cezai şart olarak
belirlenen 100.000.-ABD Dolarının, sözleşmenin düzenlendiği tarihteki T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru uygulanarak Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle
hesaplanan tutarın toplamı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Buna göre, ………………. Ltd. Şti. ile …………………. A.Ş. arasında
08.01.2008 tarihinde imzalanan Araç Kira Sözleşmesinin, 488 sayılı Damga Vergisi
Kanunun 6’ıncı maddesi hükmü gereğince en yüksek vergi alınmasını gerektiren
(189.000.-YTL + (100.000.ABD Doları X 1.1707 =) 117.070.-YTL = ) 306.070.-YTL
bedel üzerinden, aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun I-A/1 bendine göre binde
7,5 nispetinde damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
………………
Vergi Dairesi Başkanı a.
Gelir İdaresi Grup Müdür V.
|