T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı

(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)

Sayı     : B.07.1.GİB.4.06.18.02/32mük290-1-5776

Konu  : Finansal kiralama yoluyla alınan demirbaşa

  nasıl amortisman ayrılacağı hakkında.

….

İlgi       : Gelir İdaresi Başkanlığına hitaben verilen … tarihli ve … sayılı dilekçeniz.

İlgi dilekçenizde; … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi numaralı mükellefi olduğunuzu ve yurt dışından kiralama yolu ile işyerinizde kullanmak üzere demirbaş satın alacağınızı belirterek, söz konusu demirbaşın taksitleri ödenirken nasıl amortisman ayrılacağı ve yapmanız gereken hususlar hakkında görüş talep etmektesiniz.

Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Finansal kiralama işlemlerinde değerleme” başlıklı mükerrer 290 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında finansal kiralama; “Kira süresi sonunda mülkiyet hakkının kiracıya devredilip devredilmediğine bakılmaksızın, bir iktisadi kıymetin mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan tüm riskler ile yararların kiracıya bırakılması sonucunu doğuran kiralamalar” olarak tanımlanmıştır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; “Kiracı tarafından aktifleştirilen finansal kiralamaya konu iktisadi kıymeti kullanma hakkı, bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesi ve üçüncü kitabının üçüncü kısmının birinci bölümünde kiralama konusu iktisadi kıymet için belirlenmiş esaslar çerçevesinde yeniden değerlemeye ve amortismana tabi tutulur.

Kiralayan tarafından, finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetin bu maddenin (1) numaralı fıkrasının üçüncü paragrafına göre belirlenen değeri üzerinden amortisman ayrılmaya devam olunur.

Bu madde kapsamında değerlenen borç ve alacak tutarları reeskonta tabi tutulmaz.

Kiracı tarafından finansal kiralama sözleşmesine göre yapılan kira ödemeleri, borç anapara ödemesi ve faiz gideri olarak ayrıştırılır. Ayrıştırma işlemi her bir dönem sonunda kalan borç tutarına, sabit bir dönemsel faiz oranı uygulanmasını sağlayacak şekilde yapılır…” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 319 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile mükerrer 290 ıncı maddenin uygulanmasına yönelik usul ve esaslar açıklanmış olup “II- Değerleme ve Amortisman Uygulaması” başlığı altında yer alan “Kiracıya İlişkin Hükümler” başlıklı (B) bölümünün;

Birinci fıkrasında; Finansal kiralama işlemine konu iktisadi kıymetin kullanma hakkı ve sözleşmeden doğan borç, kiralama konusu iktisadi kıymetin rayiç bedeli veya sözleşmeye göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olanı ile değerleneceği, finansal kiralama konusu iktisadi kıymetin, kullanma hakkı olarak aktife alınarak karşılığında ise kiralayana olan borcun pasife kaydedileceği,

İkinci fıkrasında; kullanım hakkının, Vergi Usul Kanunu ve ilgili genel tebliğlerde bu iktisadi kıymet için tespit edilmiş amortisman sürelerinde amorti edileceği,

Üçüncü fıkrasında ise finansal kiralama sözleşmesine göre yapılan kira ödemelerinin, borç anapara ödemesi ve faiz gideri  olarak ayrıştırılacağı ve bu ayrıştırmanın her bir dönem sonunda kalan borç tutarına sabit bir dönemsel faiz oranı uygulanmasını sağlayacak şekilde yapılacağı, kiralayan açısından yorumu yapılan “her bir dönem sonu” ifadesinin, kiracı açısından sözleşmede belirtilen kira ödeme tarihini ifade ettiği.

Beşinci fıkrasında, finansal kiralama işleminin esas olarak bir kredi işleminden farklı olmadığı, kiralayana ödenen finansal kiralama bedellerinin faiz kısmının finansman gider kısıtlamasına tabi olduğu belirtilmiştir.

Buna göre; finansal kiralama yoluyla iktisap edeceğiniz demirbaşa ait kira ödemelerinin kayıtlara intikal ettirilirken, öncelikle anapara ve faiz gideri olarak ayrıştırılması, bunu müteakiben finansal kiralama sözleşmesine göre iktisadi kıymetin bedeline tekabül eden kısmının (kiralama konusu iktisadi kıymetin rayiç bedeli ile yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olanının) “kullanım hakkı” olarak aktifleştirilmesi ve bu tutar üzerinden amortisman ayrılması gerekmektedir. Ayrıca, kira ödemelerine ilişkin ayrıştırma her bir dönem sonunda (finansal kiralama sözleşmesinde yer alan kira ödemelerinin yapılacağı tarih) kalan borç tutarına sabit bir dönemsel faiz oranı uygulanmak suretiyle yapılacağından, sadece ilgili yılda uygulanabilecek faiz gideri, dönem giderleri arasında yer alacaktır. Dolayısıyla iktisadi kıymetin, kullanım hakkı olarak aktifleştirilip, bu değer üzerinden amortismana tabi tutulması nedeniyle, anapara ödemeleri dönem gideri olarak dikkate alınmayacaktır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.