Konu : Vergiden muaf esnaf

………………………

İlgi : ………… tarihli dilekçeniz.

İlgi dilekçenizde, şirketinizin fabrikasının bulunduğu Samsun’da öteden beri hurda bakır aldığı ve bu bakırları eritmek suretiyle üretim yapmakta olduğu, hurda bakır alıp üretim yapan fabrika sayısının çok az olmasının, esnaf muaflığı kapsamındaki hurdacıların sürekli fabrikanıza satış yapması sonucunu doğurduğu belirtilerek, bu kişilerin esnaf muaflığından yararlanıp yararlanmayacakları hususunda görüş talep edilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Vergiden Muaf Esnaf” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "Ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar Gelir Vergisi’nden muaftır.” hükmü yer almakta olup, aynı maddenin 7’nci bendinde de; ticari işletmelere ait atıkları mutat olarak veya belli aralıklarla satın alanlar hariç olmak üzere, bir işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her türlü hurda maddeyi toplayarak veya satın alarak bu malların ticaretini yapanlara veya tekrar işleyenlere satanların gelir vergisinden muaf olacakları hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin 2’ nci fıkrasında ise “Ticari, zirai veya mesleki kazancı dolayısı ile gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlar ile yukarıda sayılan işleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf muaflığından faydalanamazlar.” hükmü yer almıştır.

Konu ile ilgili olarak 01.05.2007 tarihinde 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 264 Seri No.lu Gelir Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “Gelir Vergisi Kanununun 9’ uncu Maddesinin Uygulamasında Devamlılık Unsurunun Kaldırılması” başlıklı 2.4 bölümünde; “Gelir Vergisi Kanununun 9’ uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, 5615 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önce, esnaf muaflığı kapsamında sayılan işlerin gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine devamlılık ve bağlılık arz edecek şekilde yapılması halinde muafiyetin kaybedileceği hükmü yer almaktaydı. 5615 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle "devamlılık" ibaresi fıkra metninden çıkartılmıştır.

Buna göre, esnaf muaflığı kapsamında sayılan işlerin gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz etmeyecek şekilde devamlı olarak yapılması muafiyetten yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir....” açıklamalarına yer verilmiştir.

Öte yandan, 24.06.2008 tarih ve 26916 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 267 Seri No.lu Gelir Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “Hurda alımlarında vergi tevkifatı” başlıklı 2.3 bölümünde ise; “....Örnek 1: Bay (A), kamyoneti ile kapı kapı dolaşmak suretiyle evlerden veya sokaklardan topladığı veya satın aldığı hurdaları devamlı olarak hurda ticareti ile uğraşan (B) firmasına satmaktadır. Bay (A), bu faaliyetinden dolayı esnaf muaflığından yararlanacak olup (B) firması, Bay (A)'ya hurda bedeli karşılığı olarak yapacağı ödemeler nedeniyle gider pusulası düzenlemesi ve Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca da  % 2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapması gerekmektedir.

Bay (A) mal alış ve satışına ilişkin belgeleri istenildiği zaman ibraz etmek üzere saklamak zorundadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu itibarla, hurda toplayan kişilerin, topladıkları hurda bakırları devamlı olarak şirketinize satmaları, esnaf muaflığından yararlanmalarına engel teşkil etmediğinden, bu kişiler maddede belirtilen diğer şartları da taşımaları halinde esnaf muaflığından yararlanacaklardır.

Ancak, bu kişilerin fabrikanıza taahhüt sözleşmesi kapsamında hurda tesliminde bulunmaları halinde; söz konusu işlerini şirketinize bağlılık arz edecek şekilde yaptıkları kabul edileceğinden esnaf muaflığından yararlanamayacakları tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.